Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği'nin İşleyişi Hakkında Antlaşma'nın (ABİHA) (Treaty on the Functioning of the European Union - TFEU) hakim durumdaki teşebbüslerin dışlayıcı kötüye kullanma niteliğindeki davranışlarına uygulanan 102. maddesine ilişkin Kılavuz İlkeleri kabul etmiştir. Kılavuz ilkelerin kabul edilmesi, Komisyonun üye devletler, ulusal rekabet otoriteleri ve paydaşlarla kapsamlı istişarelerde bulunduğu üç yıllık bir sürecin tamamlandığını göstermektedir.
ABİHA'nın 102. maddesi, hakim durumdaki şirketlerin, rakiplerini piyasadan dışlamayı amaçlayan kötüye kullanma niteliğindeki davranışlarda bulunmasını yasaklamaktadır. Yıkıcı fiyatlandırma, marj sıkıştırması, tek elden satın alma ve tedarikin reddi gibi uygulamalar bu tür dışlayıcı kötüye kullanma hallerine örnek teşkil etmektedir. Bu tür davranışlar, rakiplerin piyasada adil bir şekilde rekabet etme imkanını elinden alarak inovasyonu zayıflatmakta ve tüketici tercihlerini azaltmaktadır. Yeni kılavuz ilkeler, AB mahkemelerinin içtihatlarına dayanan, modern ve ekonomik açıdan sağlam bir çerçeve sunmaktadır.
Kılavuz ilkeler temel olarak şu amaçları taşımaktadır:
* AB rekabet politikasını modernize ederek modern iş gerçekliklerine yanıt vermek;
* Hukuki belirliliği artırarak şirketlerin mevzuata uyumunu kolaylaştırmak ve etkinlikle rekabet etmelerini sağlamak; ve
* Ulusal rekabet otoriteleri ile ulusal mahkemelerin de kılavuzu referans almasını sağlayarak ABİHA'nın 102. maddesinin uygulanmasında tutarlılığı artırmak.
Kılavuz ilkeler, şirketlerin ekosistemler ve yan pazarlar (after-markets) da dahil olmak üzere ilgili pazarlarda tek başlarına veya diğer şirketlerle birlikte hakim durumda olup olmadıklarını değerlendirmelerine yardımcı olmaktadır. Ayrıca, bir davranışın hangi kriterlere göre dürüstçe rekabetten saptığının ve dışlayıcı etkilere yol açtığının belirlenmesine yönelik esaslar sunmakta ve belirli davranış türlerinin analizine ilişkin çerçeveyi çizmektedir. Şirketlerin, davranışlarının objektif olarak gerekli olduğunu veya olumsuz etkileri aşan ve nihayetinde tüketicilere fayda sağlayan etkinlikler yarattığını göstererek bu davranışları nasıl haklı çıkarabilecekleri de kılavuzda açıklığa kavuşturulmaktadır.
Süreç, Mart 2023'te başlatılan bir kanıt toplama çağrısı (Call for evidence) ile başlamış, Ağustos 2024'teki taslak metne ilişkin kamuoyu istişaresi ve Şubat 2025'teki paydaş çalıştayı ile devam etmiştir. Yeni kılavuz ilkelerin yayımlanmasıyla birlikte Komisyon, 2008 tarihli Öncelik Açıklaması'nı (Guidance on enforcement priorities) yürürlükten kaldırmıştır. Komisyon, sömürücü kötüye kullanma (exploitative abuse) hallerine karşı mücadelesini sürdüreceğini ve gelecekte bu konuya ilişkin de kılavuz ilkeler yayımlayabileceğini belirtmiştir.