Rekabet Kurulu (Kurul), Coca-Cola Satış ve Dağıtım AŞ (CCSD) hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. ve 6. maddeleri kapsamında yürütülen soruşturmayı nihayete erdirmiştir. Kurul, münhasırlık ve indirimler aracılığıyla rakiplerin dışlanmasına yönelik rekabet karşıtı endişeleri gidermek amacıyla CCSD tarafından sunulan taahhütleri uygun bularak, 04.06.2026 tarihli ve 26-20/614-243 sayılı kararı ile soruşturmanın sonlandırılmasına karar vermiştir. Sorumlu taahhütler, üç yıl sonra Rekabet Kurulu tarafından yeniden gözden geçirilecektir.

Soğutucu Erişim Kuralının Kapsamının Genişletilmesi

Alınan karar uyarınca, daha önce 2021 Taahhüt Kararı kapsamında uygulanan soğutucu erişim kuralının kapsamı genişletilmiştir. Yeni düzenlemeyle birlikte, geleneksel kanal ile yerinde tüketim kanalındaki satış noktalarında yer alan CCSD soğutucularının %35’i rakip ürünlerin erişimine açılacaktır. Satış noktasının kendisine ait olan ve tüketicilerin doğrudan erişebileceği, yalnızca alkolsüz ticari içeceklere özgülenmiş bir soğutucusunun bulunması, bu erişim kuralının uygulanmasına engel teşkil etmeyecektir. Ayrıca, kuralın etkin bir şekilde uygulanabilmesi için satış noktalarına yönelik ilave bilgilendirmeler yapılacaktır. Bu doğrultuda detaylı bilgilendirme metinleri hazırlanarak paylaşılacak ve soğutucuların üzerine yerleştirilecek QR kodlar vasıtasıyla ilgili bilgilere kolayca erişim sağlanacaktır.

Soğutucu İçi Konumlandırma ve Planogram Değişiklikleri

Soğutucu erişim kuralının uygulanmasına ilişkin olarak soğutucu içi konumlandırma ve planogram standartlarında da önemli değişikliklere gidilmiştir. Bu kapsamda, rakip ürünlerin kullanımına sunulan %35’lik alan, soğutucu içerisinde dikey bir seperatör ile bölünecek ve bu bölüm tamamen rakip ürünlere tahsis edilecektir. Seperatör ile ayrılan dikey alanın her bir rafında, bu alanın rakip ürünlere ayrıldığını ve CCSD ürünlerinin buraya yerleştirilmemesi gerektiğini açıkça belirten etiketler bulundurulacaktır. Birden fazla CCSD soğutucusunun yer aldığı satış noktalarında ise %35’lik erişim oranı, her bir soğutucu bazında ayrı ayrı hesaplanacaktır.

CCSD, bu kuralın uygulamadaki etkilerini göstermek ve sürecin takibini sağlamak amacıyla, bağımsız bir üçüncü taraf aracılığıyla ölçüm raporları hazırlatacaktır. Bu raporlar, talep edilmesi halinde Rekabet Kurumuna sunulacaktır. Satış noktalarının da bu kurallara uyumunu sağlamak amacıyla denetim mekanizmaları kurulmuştur. CCSD veya bayi satış temsilcilerinin gerçekleştirdiği ziyaretler esnasında soğutucu erişim kuralının tam olarak uygulanmadığı tespit edilirse, satış noktası ilk tespitte uyarılacaktır. Takip eden ziyaretlerde uyumsuzluğun devam ettiği görülse, satış noktasının siparişleri her bir uyumsuzluk tespitinde %10 oranında olmak üzere kademeli olarak azaltılacaktır. CCSD'nin, satış noktalarının rakip ürünlere tahsis edilen alana hangi ürünleri yerleştirdikleri bakımından bir takip gerçekleştiremeyeceği karara bağlanmıştır.

Ayrıca, CCSD soğutucularının cam yüzeylerinde, rakip ürünlerin görünürlüğünü engelleyecek ya da kısıtlayacak nitelikte etiket, kaplama veya benzeri materyaller bulundurulması yasaklanmıştır. Rakip teşebbüsler, kendilerine ayrılan bu bölümlerde yer alan ürünleri için soğutucu içerisinde kendi fiyat etiketlerini serbestçe kullanabilecektir.

Soğutucu Tedarik Modelinin Yeniden Yapılandırılması

Karar kapsamında soğutucu tedarik modeli de yeniden yapılandırılmıştır. CCSD tarafından soğutucu temini için satış noktalarından beklenen asgari yıllık koli alım adedine dayalı soğutucu verimliliği uygulamasına son verilmiştir. Buna bağlı olarak, söz konusu verimlilik koşulunun sağlanamaması gerekçesiyle bayilere "tamamlama faturası" kesilmesi uygulaması da tamamen kaldırılmıştır.

Hedef ve Prim Uygulamalarındaki Değişiklikler

CCSD bünyesindeki hedef ve prim sistemlerinde rekabetçi yapıyı destekleyecek düzenlemeler yapılmıştır. Alan Satış Müdürleri bakımından prim uygulaması tamamen kaldırılmıştır. Saha Satış Yöneticileri ve Satış Temsilcileri için ise baz maaş oranı %80’e yükseltilmiş, değişken ücretin toplam ücret içindeki payı %20 ile sınırlandırılmıştır. Bayilere sağlanan çalışan bazlı finansal destekler ile performans raporlaması uygulamalarına son verilmiştir.

Satış noktalarının bağımsız bir şekilde sipariş verebilmesine olanak tanıyan CCINext uygulamasına yönelik bilgilendirme faaliyetleri artırılacaktır. Ayrıca bayilerin rekabet hukuku uyum yükümlülükleri güçlendirilecektir. ASA sisteminde ürün başına penetrasyonun gerçekleşmiş sayılması için aranan asgari sipariş miktarı ise ürün başına 1 (bir) koli olarak muhafaza edilecektir.

Yatırım Desteklerinde Yeni Esaslar

CCSD tarafından satış noktalarına sağlanan tente, tabela ve raf niteliğindeki yatırım destekleri, ürün alım sözleşmelerinden bağımsız hale getirilmiştir. Bu destekler, objektif kriterlere dayalı olarak ve ürün alım şartına bağlanmaksızın sunulacaktır. Yatırım desteği sözleşmelerinde; yatırımın kapsamı, kullanım koşulları, süresi, mülkiyet ve geri alma şartları ile satış noktalarının hak ve yükümlülükleri açık ve net bir şekilde düzenlenecektir.

Söz konusu yatırım destekleri, rakip ürünlerin veya rakip firmalara ait soğutucuların kaldırılması ya da satış noktasında bulundurulmaması şartına bağlanamayacaktır. Satış noktaları bu konudaki hakları hakkında düzenli olarak bilgilendirilecektir. Ayrıca, tente, tabela ve raf yatırımlarına ayrılacak yıllık toplam bütçe, CCSD’nin bir önceki mali yıl net satış cirosunun belirli bir oranı ile sınırlandırılacaktır.

İndirim ve Destek Politikalarında Yeni Kurallar

CCSD’nin bayilere uyguladığı indirim ve destek politikalarında da köklü değişikliklere gidilmiştir. Bayilere sağlanan indirimler, ürün kategorileri bazında birbirlerinden bağımsız olarak ve nesnel kriterlere göre belirlenecektir. Herhangi bir kategoride uygulanan indirim, başka bir kategorideki ürünlerin alımına, satışına veya sergilenmesine bağlanamayacaktır. Su ve soda kategorilerinde uygulanan bedelsiz ürün desteği tamamen kaldırılmıştır. Diğer ürün kategorilerinde ise bedelsiz ürün desteği, yalnızca yıllık alım hacmi belirli bir miktarı aşan satış noktalarıyla sınırlandırılmıştır.